6 İlginç Hava Aracı

GİRİŞ

Uçabilmek için çeşitli prensiplerin bilgisine sahiptir insanoğlu. Farklı makineler, araçlar üretmiş ve değişik yapılar ortaya koyarak her tür uçabilme deneyimini yaşamaya çalışmıştır. Meraklılar tabii ki pek çok farklı hava aracını, bu araçların binbir türlü modelini bilmektedir fakat çoğu insan uçak ve helikopter dışındaki hava araçlarından habersiz durumda. Bu yazımızda oldukça yaygın ve anlaması basit 6 hava aracını sizler için derledik. Keyifli okumalar.

Cayrokopter (OTOJİR)

Havacılığın yeni popülerleştiği dönemlerde çok sık kazalar yaşanıyor, pilot ve mühendisler daha güvenli uçuş taşıtlarının arayışlarına giriyorlardı. İspanyol inşaat mühendisi Juan de la Cierva tarafından 1923 senesinde ilk olarak ortaya konulan ve helikopterlerin atası olarak kabul edilen cayrokopterler dönemin şartları için önemli bir adım olmuş ve etki kazanmıştı. Basitçe anlatmak gerekirse motorlu bir pervane ile ileri hareket sağlayan aracın düşey/yukarı hareket sağlayan rotoru motordan bağımsızdır ve yalnızca rüzgar etkisiyle hareket etmektedir. Bu aracı bu kadar güvenli kılan da aslında budur. Motorda bir arıza gerçekleştiğinde dönmeye devam eden rotor kanatlar, süzülmeyi sağlar ve güvenli iniş gerçekleşir. Cayrokopterlerde çoğunlukla yedek paraşüt olmamasının sebebi budur, oldukça güvenli hava araçlarıdır. Eğitim, spor ve eğlence alanlarında yaygın şekilde kullanılırlar.

Çok hafif olan cayrokopterler yüksek rüzgarlardan ve türbülanstan diğer hava araçlarına nazaran daha az etkilenirler ve düşük hızlarda uçabilirler. Bu sebepten gözetleme uçuşlarında çok kullanışlı ve yararlıdırlar. Cayrokopterlerden ilham alan cayroplanörler de aynı mantıkla çalışır fakat ileri hareket sağlayacak bir motorları bulunmaz yalnızca süzülmeyi sağlayabilirler bundan dolayı onlara irtifa kazandıracak başka bir hava aracına ihtiyaç duyarlar.

Pam Air bünyesindeki bir Cayrokopter

Planör

Motorsuz hava araçlarının en popülerlerinde olan planörler ilk uçuş tecrübesinde insanlığa yardımcı olmuş deneyim sağlamıştır. ‘’Havadan ağır motorsuz sabit kanatlı hava aracı’’ olarak tanımlanan planörlerin motorlu türleri de bulunmaktadır fakat hafif gövdeleri ile süzülme hedefli uçuşlar sağlamaktadırlar. Motorsuz oldukları için oldukça ucuz maliyetlere sahip olan bu taşıtlar eğitimlerde sıkça kullanılmaktadır. Gerekli olan şey irtifayı planöre sağlamaktır. Bu da vinçlerle, diğer hava taşıtları ile veya var ise planör motorları ile yapılmaktadır.

Planör Hava Aracı

Paramotor

Sırt motoru, koltuk ve paraşütten oluşan oldukça basit bir hava aracı olan paramotor yamaç paraşütüne göre yüksek bir bölgeye ihtiyaç duymaz motoru sayesinde kendisine irtifa kazandırabilir. Sahil kenarlarında sıklıkla gördüğümüz ve gözümüzü alamadığımız paramotor yoğunlukla spor alanında kullanılmaktadır ve çok güvenlidir, motor bozulsa dahi tıpkı cayrokopterler gibi iniş yapabilir fakat bu inişi rotora bağlı kanatlar değil paraşüt sağlar.

Paramotor türü Hava Aracı

Ornithopter

İnsanlık uçak için en başta kuşları taklit etmeye çalışmış ve kanat çırpma prensibi ile uçabileceğine inanmıştır. Bunun için eski zamanlarda çeşitli tasarımlar ortaya konmuş ve denemeler yapılmıştır fakat kanat çırpma prensibi insan taşıyabilecek büyük yapılarda ağırlık ve maliyet sebepleri ile kullanılamamış motorlu aerodinamik yapılar gelişmiştir.

Ornithopterler kanat çırpma prensibi ile çalışan küçük hava araçlarıdır ve günümüzde motorla birlikte kullanılmaktadır. Motor gücü ve kanat çırpma prensibi küçük boyutlarda kullanıldığında verimli makineler ortaya konmuştur ve eğlence, araştırma, gözlem amaçlı kullanılmaktadır.

Hava aracı
Küçük boyutlu bir Ornithopter

SIRT ROKETİ (JETPACK)

Sinema dünyasında ve bilim kurgu çevrelerinde oldukça popüler olan sırt roketi kavramı II. Dünya Savaşı dönemlerinde üstünlük sağlaması için kapsama alınsa da kullanışlı olmadığı gerekçesi ile çok gelişim sağlayamamıştır.

Sırta geçirilen bir çantanın içerisindeki yakıtı roketlerdeki gibi yakması ile çalışan sırt roketleri bu yakıtı istenilen yöne çevirerek her yöne hareket sağlar. Birçok farklı türü bulunmakla birlikte prensipte aynı olan bu hava araçlarının modelleri çoğunlukla Hidrojen Peroksit kullanmaktadır. Bu araçlar popüler olmamakla birlikte uzay araştırmalarında ve gösterilerde kullanılır.

TİLTROTOR

Uçaklar yükselebilmek için kanatların üzerinden yeterli miktarda havayı geçirecek Thrust gücüne ihtiyaç duyarlar ve bunun için pist uzunluğunun yeterli olması gerekmektedir. Pist uzunluğu bazen istenilen düzeyde olamayabilir veya hızlı kalkış gerekebilir. Bu yüzden helikopterler havacılık için çok önemli makinelerdir çünkü bulunulan konumdan rotor sayesinde kalkış sağlayabilirler. Helikopterlerin sahip olduğu dezavantaj ise ileri yönlü hızlarının belirli düzeyden sonra kontrol zorlaşacağı için çok artamamasıdır.

Tiltrotorlar işte bu iki hava aracının bir birleşimi olarak ifade edilebilir kanatlarında bulunan rotor sayesinde kolayca kalkış sağlayabilen bu araçlar helikopterlerden ayrı olarak sahip oldukları kanatları ile daha kolay ileri yönlü hareket sağlayabilirler. Tiltrotorlar genellikle askeriye alanında kullanılmaktadır.

V22-Oprey Tiltrotoru

YORUMLAR

Sizin Düşünceleriniz