CNC (Computer Numerical Control) Hakkında Bilmeniz Gerekenler

CNC konusuna geçmeden son yayınladığım Ar-Ge yazısına atıfta bulunmak istiyorum. Bilindiği üzere iş yerlerinin farklı çalışma kısımları bulunuyor ve Ar-Ge bunlardan birisi. Aynı zamanda CNC tezgahlar da farklı departman olarak görülüyor. Fabrikalarda genellikle ayrı kısımlarda bulunan CNC tezgahlar günümüzde oldukça önemli.

CNC NEDİR?

CNC yani ‘’Computer Numerical Control’’ makineler NC yani (Numerical Control) makinelerin ileri seviyeleri olarak ortaya çıkmış, imalat işleminin bilgisayar tabanlı ve otomatik gerçekleşebilmesini sağlamış üst düzey cihazlardır. Çeşitli tipteki malzemeler (metal, çelik, ahşap, kompozit) bu tezgahlarda çok hassas şekilde işlenir ve uygun prototipler ortaya çıkarılır. NC makinelere kıyasla çok daha ince işçiliği basit şekilde gerçekleştirebilir. Bu yüzden tel erozyon gibi tekil işlerde NC’ler kullanılırken çok daha kompleks işlemelerde CNC makineler kullanılır.

CNC İŞLEMİ

Bir CNC makine aslında kartezyen koordinatların yani eksenlerin tabla (işlem düzlemi) üzerindeki farklı yönlerde hareketleriyle gerçekleşir. 3 eksen (X, Y, Z) makinelerin yanı sıra 6 eksene kadar gelişmiş makineler de mevcuttur, bu makineler X-Y-Z orjinal eksenlerinin etrafındaki dönüşü sağlayan A-B-C eksenlerinin eklenmesiyle oluşurlar. İşlenecek parça öncelikle bir bilgisayar yardımıyla dijital forma aktarılır ve çoğunlukla CAM (Computer Aided Manufacturing) tabanlı programlar yardımıyla istenilen komutlar yazdırılır. Bu komutlar parçanın işlenecek kısmını ifade etmektedir ve CNC makinenin yapması gereken işlemler burada yazılıdır. Makinede işlem yapacak uçlar bir işlemi ifade eder ve vermek istediğiniz şeklin türüne göre makine otomatik olarak bu ucu değiştirir.

Programdan işlemin çıktısı alındıktan sonra (Bu programlara örnek olarak Cimatron, Siemens NX verilebilir.) CNC makinelerine bu kodlar girilir ve işlem başlatılır. Yapılan işlemi daha önce gördüyseniz hatırlayacaksınız makine operatörü makine ucunu parçanın belli bir köşesine sabitleyip bu noktayı orijin kabul eder. Bunun sebebi CAM’de programı yazdırırken belli bir noktanın ‘’sıfır’’ yani orijin kabul edilip bütün işlemlerin ona göre yapılmasıdır. Bu yüzden operatör aynı noktayı makinede de belirler ve istenmeyen durumların önüne geçer. Kapak kapatılır ve makine çalışmaya başlar, işleme başlandığı an bor yağı gibi maddeler tablaya dökülür bunun sebebi metalin aşınmasının önüne geçmek işlemin daha düzgün ve yumuşak yapılmasını sağlamaktır. Bor yağı çok ucuz bir madde olduğu için çoğu iş yerinde birçok departmanda bolca kullanılmaktadır. İşlemler devam ederken operatör çalışmaz sadece ters bir durum olduğunda devreye girer. Oldukça kullanışlı ve faydalı olan CNC alanı yeni sanayi dünyasının önemli kısımlarından biridir.

CNC MAKİNE TÜRLERİ

FREZE

Genelde 3 eksenli olan freze tezgahlara dik işlem tezgahları da denmektedir ve CNC tezgahların basitçe dikey doğrultuda talaş kaldırma işlemi yapmasına denir. Makinede işlem yapacak milin yani ucun konumuna göre freze yatay veya dikey freze olarak isimlendirilebilir. Frezede yapılan işlemler KANAL AÇILMASI, DÜZ VEYA DAİRESEL BÖLÜNTÜLERİN OLUŞTURULMASI, YÜZEYLERİN İŞLENMESİ olarak ifade edilebilir.

CNC FREZE
CNC FREZE

TORNA

İlk kez bakan birisine göre freze tezgahtan çok da farklı görünmeyen CNC tornalar dik işlemeli frezelere göre yan işlemeli hareket ederler.  Ayrıca freze tezgahlarda genellikle delici uç hareketliyken tornalarda tabla hareketlidir. Yanal işleme hareketi silindirik ve kompleks parçalarda tornaların daha kullanışlı olmasını sağlar. Bu yüzden frezelerde dikdörtgen gibi düz şekilli parçalar işlenir. 5 eksenli frezeler aslında tornaların yaptığı işlerin bir kısmını yapabilirler çünkü bu tezgahlarda A ve C eksenleri tablanın hareketiyle sağlanır fakat yinede yanal işleme hareketi özellikle silindirik parçaların istenen şekilde işlenmesinde çok daha major rol oynar

CNC TORNA
CNC TORNA

G ve M kodları

CNC’lerde kulanılan bu kodlar aslında her bir hareketin biçimini belirler. CNC klavyelerinde bilindiği üzere tuşlar bulunur ve operatör bu tuşları istenen hareket şeklinde işleyerek parçaya şekil verilmesini sağlar örneğin G02 kodu saat yönünde dairesel işlemeyi ifade ederken M08 kodu soğutma sıvısının dökümünü ifade eder. İki tip kod da talaş kaldırma işleminin unsurlarıdır fakat M kodları G kodlarının yardımcı elemanları gibi görülebilir. İşi yapan ve asli görevi gören G kodlarıdır.

SONUÇ

CNC bölümleri genelde iş yerinde farklı bölgeye konumlandırılır. Bunun sebebi sesli çalışma alanları olmalarından kaynaklanır. CNC makineleri oldukça büyük, kompleks ve bunun yanında oldukça pahalı ürünlerdir. Özellikle 3’ten fazla eksenli makinelerde bu fiyat daha da artmaktadır. Önemli bir görevi üstlenen bu makineler aslında kendi içinde küçük bir iş yeri gibidir ve şirket için elzem görevleri üstlenir.

YORUMLAR

Sizin Düşünceleriniz