Cl-215’ler ve THK Meselesini Ne Çabuk Unuttuk

Giriş

Cl-215’ler ve THK Meselesi

Ülkemizin gündemi her gün hızla değişebiliyor. Yaşanılan çok büyük bir trajedi bile ya diğer işlerin ya da diğer büyük felaketlerin gölgesinde etkisini yitiriyor. İşte buna bir örnek de geçtiğimiz günlerde ülkemizin tamamını etkisine alan ve hepimizin yüreklerini dağlayan 53 ilde yaşanan orman yangınlarıydı. Birçok hane zarar gördü ve toplumun bazı kesimleri belki de hiç onarılamayacak hasarlar aldı. Bununla birlikte de yangın gibi apolitik bir konu, siyasetin ve liyakat konularının oyuncağı olarak zaten yara almış olan toplumumuzu daha da ayrıştırdı. Bugün üzerinden 10-15 gün geçmiş konunun teknik detaylarını ve yaşananları yangının etkilerine ve zararlarına girmeden anlamaya çalışacağız

2019’da Biten İhale

Vasıf Yüceliş

THK Yönetim Kurulunda görev yapmış ve gündemi etkilemiş Vasıf Yüceliş’in açıklamaları şöyle:

‘’Yangın söndürme uçaklarımız hakkında bir çok kirli bilgi var. Ben de size kendi yaşadıklarımı ve görüşlerimi aktarmak istiyorum.

Uçaklarımız Orman Bakanı’nın dediği gibi oldukça eski model uçaklar ancak kesinlikle görev yapabilir. Hepimizin bildiği gibi eski model uçak yoktur, bakımsız uçak vardır. İşte bu sebeple yangın söndürme görevini layıkıyla yapabilmesi için her sene ciddi bir bakımdan geçmesi gerekiyor. Bu da biz havacıların bildiği gibi ciddi bir maliyet gerektiriyor. Dolayısıyla bu ihaleleri orman bakanı ile önceden koordine kurarak ihaleyi alacağımızı garanti ediyoruz ve daha sonra borçlanarak bakımlarını yapıp ihaleye giriyorduk. İhale sonucu, hakedişten aldığımız paralarla hem bu borçları ödüyorduk hem de Türk Hava Kurumuna kalan ciddi bir para ile diğer borçlarımızı da ödüyorduk ve THK çarkı dönüyordu.

Bu sistem General Ahmet Bertan Nogaylaroğlu ve THK genel sekreteri yaptığı devre arkadaşı Alb.Rafet Yavuz dönemine kadar bu şekilde devam etti.

Bunların yönetime geldiği sene yine ihale süreci başladı ve Rafet Yavuz uyanıklık yapıp “madem başka rakip yok, uçakları bizden kiralamak zorundalar, fiyatları iki katına çıkaralım” deyip astronomik bir fiyatla Orman Bakanlığına teklif götürdü. Bakan Pakdemirli’de bu uyanıklığı farkedip o sene uçak kiralamaktan vazgeçip aynı parayla daha fazla sayıda helikopter kiralama işine girdi.

Bizimkiler ve özellikle Rafet Yavuz alttan almak yerine basın karşısına geçip Orman Bakanını yerden yere vurdu. Orman bakanı da “uçakların durumu zaten belli, bizim sayemizde uçar pozisyona getiriliyor” diyerek cevap verdi ve hepimizin bildiği ihaleye 5000 litre şartını koyarak Türk Hava Kurumu uçaklarını devre dışı bıraktı.

THK başkanlığına getirilen Cenap Aşçı da bu konuyla ilgili çok çaba gösterdi ancak Orman Bakanı Pakdemirli geri adım atmadı.

Uçaklar yerde, pilotlar yerde ve uçmadan maaş alan pilotlar için bir karar vermek gerekiyordu. Kayyum başkanı da bütün teknik ekibi ve 4-5 yılda büyük masraflar yapılarak yetiştirilen bütün cl-215 amfibik yangın söndürme uçağı pilotlarını işten çıkardı.
Anlayacağınız yanlış üzerine yanlış yapılarak Ortadoğu ve bu yangın kuşağında bulunan en güçlü yangın söndürme filosu yok edildi.

Özet olarak halkın fitre, zekat ve kurban derileri ile alınan bir değer elbirliği ile yok edildi.
Yönetim kurulundaki arkadaşlarla beraber bu konuda ciddi bir çaba ve direnç göstermeye çalıştık. Karşılığında bütün yönetim kurulu Bertan Nogaylaroğlu tarafından tasfiye edildi.
Keşke Bakan Pakdemirli THK’ya küseceğine bu uçakları elbirliğiyle uçabilir hale getirseydi ve bugün bu can kayıplarını yaşamasaydık, tabiatı yok etmeseydik, eko sistem bu kadar zarar görmeseydi.’’

Hurda Uçak Var mıdır?

 Yangın esnasında toplum amfibik THK uçakları Cl-215’lerin neden kullanılmadığını sorgulamaya başlayınca Sayın Orman Bakanı Bekir Pakdemirli, uçakların kullanıma elverişli olmadığını ve eski uçaklar statüsünde bulundukları için görev yapamayacaklarını açıkladı ardından belirli kesimler bu Cl-215 amfibik uçaklarının 1969 yapımı olduklarını ve bu kadar eski araçların uçmasının doğru olmadığını anlatmaya çalıştı.

Toplumumuzun hava araçlarını arabalar gibi anladığı ve arabaları da yanlış anlamış olduğu ortaya çıktı. Havacılık literatürüne geçmiş ve ilgili herkesin en az bir kere duyduğu bir laf vardır ‘’Hurda uçak, eski uçak yoktur; bakımsız uçak vardır.’’ 2005 model bir arabaya eski diyen bizler için bunu anlamak güç olsa da aslında her uçak ve her araç doğru bakım ve onarımlar ile kullanılmaya devam edilebilir. Daha iyi anlaşılması için örneklerle anlatalım Bugün hala ABD Hava Kuvvetleri’nde kullanılan Boeing B-52 Stratofortress uçağı 1952 yapımdır ve 1962 yılında üretimi durmuştur o yıllardan beri yani 69 yıldır uçmaktadır. Bugün hala kullanılan 737’lerin ise ilk üretimi 1968 yılına dayanır ve ilginç olan şey bu uçakların yolcular için olmasıdır yani bahsettiğimiz Cl-215 gibi küçük uçaklarla mukayese kabul etmeyecek kadar büyüklerdir. Bir diğer örnek olarak daha önceki yazımda bahsettiğim 1960 yapımı olan BAC-111’lar verilebilir. Bu uçaklar 1990’lara kadar kullanıldı ve o tarihte piyasadan çekilmelerinin sebebi eskimeleri değil gürültü yapmalarıydı getirilen yeni yönetmelik gereği çok ses yaptıkları için görev yapamaz hale geldiler.

Cl-215 Uçakları Neden Gerekli

Küçüklüğümüzden beri tabir gereği söylüyorum kafamıza vurula vurula bize öğretilen bir şey vardır, ülkemiz dağlık ve engebeli bir araziye sahiptir yani düz değildir. Bu topografik gerçek tabii ki yangın söndürme yollarını belirlemede de etkili oluyor. Bu eğimli yapıya uygun manevra kabiliyeti yüksek dalıp çıkabilecek, ebatı küçük ve bu neticede taşıma kapasitesi düşük olan uçaklar gerekiyor. Çift motorlu, yüksek kanatlı Cl-215’ler ise bu iş için biçilmiş kaftan olarak görülüyor. Burada denilebilir ki helikopterler neden yangın söndürmek için yeterli değil neden bu uçaklar bu kadar elzem. 2000-2002 yılları arasında THK Başkanlığı görevini yürütmüş Erdoğan Karakuş’tan öğrendiklerime göre şöyle ki: Bir hava aracı öncelikle yangına düşük irtifada yaklaşmalıdır çünkü yüksekten atılan sular yangın ısısıyla buharlaşacağı için hiçbir işe yaramaz, uçaklara göre daha güç hareket eden ve manevra alan helikopterler ağaçlık bölgelere yaklaştıkları zaman pervaneleri kozaklara çarpabilir ve 400-500 metre fırlatıp yangının o bölgede devam etmesine sebebiyet verebilir. Bu yüzden başta da söylediğim gibi ülkemizin yapısı için Cl-215 veya üst modeli Cl-415’ler çok daha uygundur.

Canadair Cl-215
Canadair Cl-215

Bu uçaklar hala özellikle Avrupa’da yangın söndürmek için kullanılıyor örneğin Yunanistan’da 20 İtalya’da 19 Fransa’da 12 İspanya’da 17 tane Cl tipi uçak yangınlar için görev yapıyor. Buradaki yorumu siz okurlarıma bırakıyorum.

21 Eylül 2021

Inspiration 4

YORUMLAR

Sizin Düşünceleriniz