Taliban Nedir? Ne Zaman ve Neden Kuruldu?

«

Amerika önderliğindeki NATO güçlerinin Afganistan’ı terk etmesinden sonra Taliban Örgütü, Afganistan yönetimini çok kısa sürede ele geçirdi. Ülkeyi terk etmeye çalışan mülteciler ve onların görüntüleri tüm dünya medyasında çok konuşuldu. Bu haftaki yazımızda Taliban Örgütü’nün nasıl kurulduğundan ve faaliyetlerinden bahsedeceğiz.

Taliban Kimdir? Taliban Neden Kuruldu?

Peştuca bir sözcük olan Taliban, talebeler (öğrenciler) anlamına gelmektedir. 1994 yılında Muhammed Ömer ve Abdulgani Birader önderliğinde 50 medrese öğrencisi tarafından kurulmuştur. Başlangıçta kuruluş amacı Afganistan’ı Sovyetler Birliği işgaline karşı korumak olan örgüt daha sonraları ise Afganistan’da bir İslam devleti kurma ideolojisi benimsemiştir.

Taliban Örgütü Kaç Kişi?

Taliban Örgütü, kuruluşundan çok kısa bir süre sonra, çoğunluğu Peştu öğrencilerden oluşan, 20 bin kişilik bir savaşçı topluluğuna dönüşmüştür. Bazı uzmanların iddialarına göre örgütün en büyük destekçisi Pakistan hükümeti ve Pakistan İstihbarat Teşkilatı (ISI) olmuştur.

Hamid Karzai Uluslararası Havalimanı’nda Afganistan Halkı

Taliban Nasıl Güçlendi?

Ellerinde hali hazırda silah ve teçhizat bulunan Taliban Örgütü, Afgan hükümetinin zayıflığından faydalanarak 1994 yılında ciddi bir direnişe maruz kalmadan Afganistan’ın ikinci büyük kenti olan Kandahar’ı işgal etmiş; daha sonrasında 1996 yılına kadar bir çok büyük şehrin yönetimini ele geçirerek, 1996 yılının Eylül ayında Afganistan başkenti Kabil’i işgal etmiş ve Afganistan İslam Emirliği’ni kurmuştur.

Taliban’ın Faaliyetleri Nelerdir?

Kabil Şehri İşgali’nden sonra Taliban, eski Devlet Başkanı Muhammed Necibullah Ahmedzai ve kardeşi Şahpur Ahmedzai’yi halka açık bir şekilde infaz etmiştir. İnfazdan sonra Afganistan’da şeriat ilan edilmiş ve Teokratik bir din devleti kurulmuştur.

Afganistan’da kadınlar ve kızlar için peçe zorunluluğu getirilmiş ve kız çocuklarının eğitim alması yasaklanmıştır. Erkekler için ise sakal bırakma ve takke takma zorunluluğu getirilmiştir. Getirilen kurallara uymayan erkeklere hapis cezası, kadınlara ise toplum önünde kırbaçlanma cezası verilmiştir.

Kadın ve erkek yaşamına yapılan müdahalelerden sonra ülkede yönetimin kurallarına uymayanları belirlemek ve cezalandırmak için Ahlak Bakanlığı kurulmuştur. Ahlak bakanlığının kurulması ile erkeklere evlerine en yakın camii de 5 günde 5 vakit namaz kılma zorunluluğu getirilmiş ve camiilerde yoklama alınmaya başlamış ve camiiye gelmeyen insanlar cezalandırılmıştır.

Taliban yönetimine karşı gelen insanlar “Kin ve Şer Yaymak” suçunu işledikleri öne sürülerek namaz çıkışları halka açık bir şekilde idam edilmiş veya çeşitli uzuvları kesilerek cezalandırılmıştır.

Afganistan’da Askerler Tarafından Yakalanmış Tutsaklar

Taliban’ın Devrilişi ve Yeniden Güçlenmesi

“11 Eylül Saldırıları” sonrasında 7 Ekim 2001’de Amerika Birleşik Devletleri, Birleşik Krallık, Kanada ve NATO güçleri El-Kaide ve Taliban Örgütleri’ne karşı savaş açmış ve Afganistan topraklarına ordularını göndermişlerdir. “Taliban’ı yönetimden uzaklaştırmak ve Afganistan’ın terör üssü olmasını engellemek” nedenleri öne sürülerek düzenlenen operasyonda Taliban, kontrol ettikleri toprakların çoğunluğunu kaybettikten sonra Ekim 2001’de Kabil ve Kandahar şehirlerini de terkederek Afgan Dağları’na çekilmiştir.

NATO ve ABD güçlerinin Afganistan’da ki varlığından Afgan halkının rahatsızlık duymaya başlaması ile Taliban Örgütü günden güne güçlenmiştir. Daha sonrasında ise ABD’nin Afganistan’da bulunan askerlerini geri çekmesi ile oluşan siyasal ve askeri boşluktan faydalanarak 15 Ağustos tarihinde ülkenin yönetimini tekrardan ele geçirmiştir.

Taliban Nedir? Ne Zaman ve Neden Kuruldu?” isimli yazımız Teyfik YILMAZ isimli Misafir Yazarımız tarafından hazırlanarak GençGeçit.com Ekibine gönderilmiştir. Sizlerde yazılarınızın yayınlanmasını istiyorsanız iletişim formu veya bilgi@gencgecit.com mail adresi ile yazılarınızı bize ulaştırabilirsiniz.

YORUMLAR

Sizin Düşünceleriniz