İhtiyaç Listesi: Gör Beni! (Görülme İhtiyacı Nedir?)

Bizlere ilkokulda öğretilen temel ve özel ihtiyaçları bir düşünelim. Temel ihtiyaçlarımız arasında saydığımız yeme, içme, barınmanın yanında özel ihtiyaçlarımız olan gezmek, film izlemek, alışveriş yapmak gibi ‘olmasa da olur’ diye nitelendirebileceğimiz ihtiyaçlarımız arasındaki bağlantıyı hiç düşündünüz mü? Sevmek, sevilmek, güvende hissetmek, arkadaşlık, aile ve asıl konumuz olan görülmek… Teknoloji çağıyla beraber fazlaca arttığını düşündüğüm görülme ihtiyacına Maslow’un “İhtiyaçlar Hiyerarşisi” bağlamında bir göz atalım!

Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi

Amerikalı psikolog Abraham Maslow tarafından 1943 yılında yayınlanmış bir çalışmada ortaya atılan bu teori beş basamaktan oluşuyor.

Maslow’un ihtiyaç Hiyerarşisi
  1. Fizyolojik gereksinimler (nefes alma, besin, yemek, su, cinsellik, uyku, sağlıklı metabolizma, boşaltım)
  2. Güvenlik gereksinimi (beden, iş, kaynak, ahlak, aile, sağlık ve mülkiyet güvenliği)
  3. Ait olma, sevgi, sevecenlik gereksinimi (arkadaşlık, aile, cinsel mahremiyet)
  4. Saygınlık gereksinimi (özsaygı, özgüven, başarı, başkalarına saygı duymak, başkaları tarafından saygı duyulmak)
  5. Kendini gerçekleştirme gereksinimi (erdemli, yaratıcı, içten, problem çözücü, önyargısız ve hakikatleri kabul eder olmak)
  • Basamakları alttan başlayarak tek tek incelemek gerekirse, fizyolojik ihtiyaçlarımızı karşılamadan bir üst basamağa geçmenin neredeyse imkansız olduğunu söyleyebiliriz.
  • İkinci basamak olan güvenlik ihtiyacı ise insanın sahip olduğu şeyleri koruma içgüdüsüne dayanıyor diyebiliriz. Hepimiz can ve mal varlığımızın güvenliğinden emin olmak isteriz. Öyle değil mi?
  • Sevgi/ait olma, saygı, aile, arkadaşlık bizleri manevi anlamda destekler ve sosyal anlamda olan ihtiyaçlarımızdır. Bunlar aynı zamanda insanın başka insanlara olan ihtiyacını gösterir bize.
  • Saygınlık ihtiyacını bireyin ego tatmini olarak tanımlamak da mümkün. Başarılı olma, takdir görmenin yanında kişinin kendine olan saygısı gibi birçok etmen de bu başlığın altında toplanıyor.
  • Piramidin en tepesinde ise ‘kendini gerçekleştirme’ ihtiyacı var. Her bireyin kendine ait düşünceleri, yetenekleri ve istekleri var. Maslow “Bir insan, olabileceğinin en üstü olmalıdır.” derken bu istekleri ilgileri ve yetenekleri hayata geçirmekten bahsediyor bence.

Peki sizce de bu piramitte eksik bir şey yok mu? Bir düşünün. Çocukken yaptığınız resimleri, legoları ailenize göstermediniz mi?  Veya öğretmeninizin takdirini almaya, arkadaşlarınızın ilgisini çekmeye çalışmadınız mı? Aslında bizler henüz çocukken doğuyor görülme ihtiyacı. Büyüdükçe form değiştiriyor, “Anne bak yemeğimi bitirdim”den “Bakın ne yiyorum”a dönüşüyor. Sosyal medyanın hayatımızda büyük bir yer edinmesiyle birlikte paylaşım çılgınlığında gelinen nokta da aslında tam olarak görülme ihtiyacıyla ilişkili. İçtiğimiz kahveden okuduğumuz kitaba, mutluluğumuzdan mutsuzluğumuza kadar birçok şeyi paylaşmamızın altındaki sebebin de görülme ihtiyacı olduğunu düşünüyorum. Eski ama son zamanların popüler dizilerinden biri olan “How I Met Your Mother”da da şöyle bir replik geçiyor: “Bu hayatta ne yapıyorsanız yapın, arkadaşlarınız orada bulunup bunu görmüyorsa ‘efsanevi’ olmaz.” Yapılan hareketlerimizin niteliğini görülme oranına bağlamış olabilir miyiz, ne dersiniz?

Değişen çağla beraber yalnızca ihtiyaçlarımız değil bu ihtiyaçları karşılama şeklimiz de farklılaştı. Görme görülme, anlaşılma, bilinme isteklerimiz haklı olarak arttı. Peki siz bu konuda ne düşünüyorsunuz? Yorumlarda sizi de ‘gör’mek istiyoruz!

Kaynakça


YORUMLAR

Sizin Düşünceleriniz